SEZAGlobal

Rayba

Rayba, matkabın açtığı deliği büyütmek için değil, ölçüsüne ve yüzey kalitesine getirmek için kullanılan takımdır: pim, burç ve mil yataklarının istediği H7 geçme toleransı bu işlemle tutturulur. Bu sayfada kare uçlu saplı DIN 206 el raybaları ile silindirik saplı DIN 212 makine raybaları, ön delme çapı tablosuyla birlikte listelenir.

1–24 / 25 ürün · sayfa 1 / 2

El raybası mı, makine raybası mı?

DIN 206 el raybası uzun bir kılavuzlama konisi ve kare uçlu sap taşır; kol ile elde döndürülür. Uzun koni, raybanın deliğe kendi kendine merkezlenmesini sağlar, bu yüzden tezgâhın tutamadığı montaj ve saha işlerinde tercih edilir.

DIN 212 makine raybası kısa kılavuzlama konili ve silindirik saplıdır; matkap tezgâhı, freze ve tornada kullanılır. Merkezlemeyi tezgâh yaptığı için koni kısadır ve rayba deliğin dibine daha yakın çalışabilir. Elde çevrilmek üzere tasarlanmamıştır.

Ön delme çapı ve işleme payı

Raybadan önce delik, rayba çapının biraz altında delinir. Uygulamada bırakılan pay 10 mm'ye kadar yaklaşık 0.2 mm, üzerindeki çaplarda 0.3 mm'dir. Bu bir standart değil, çalışma önerisidir; malzeme sertleştikçe pay küçültülür.

Pay fazla bırakılırsa rayba kesici değil zorlayıcı çalışır: delik çapı büyür, yüzey bozulur ve takım körelir. Pay çok az bırakılırsa rayba kesmek yerine sürtünür ve aynı sonuç başka yoldan alınır.

Rayba çapıÖn delme çapıİşleme payı
2 mm1.8 mm0.2 mm
4 mm3.8 mm0.2 mm
6 mm5.8 mm0.2 mm
8 mm7.8 mm0.2 mm
10 mm9.8 mm0.2 mm
12 mm11.7 mm0.3 mm
15 mm14.7 mm0.3 mm
18 mm17.7 mm0.3 mm

Raybalama sırasında dikkat edilecekler

Rayba delme devrinin yarısına yakın bir devirde, buna karşılık daha yüksek ilerlemeyle çalışır: düşük devir yüzeyi, yüksek ilerleme talaşın kesilerek atılmasını sağlar. Kesme sıvısı yüzey kalitesini belirgin biçimde iyileştirir.

Rayba hiçbir koşulda geri yönde döndürülmez. Ters dönüş, kesici kenarların arkasını malzemeye sürter ve ağzı bir turda köreltir; takım delikten dönerek değil, dönmeye devam ederek çıkarılır.

Sıkça Sorulan Sorular

  • Rayba ne işe yarar?

    Matkapla açılmış bir deliği ölçüsüne ve yüzey kalitesine getirir. Matkap ucu deliği açar ama çapı ve yüzeyi geçme toleransını tutmaz; pim, burç ve yatak deliklerinde istenen H7 toleransı raybalama ile elde edilir.

  • Rayba öncesi delik hangi çapta delinir?

    10 mm'ye kadar yaklaşık 0.2 mm, üzerinde 0.3 mm pay bırakılır: 10 mm rayba için 9.8 mm, 12 mm rayba için 11.7 mm. Sayfadaki tabloda yaygın çaplar listelidir.

  • El raybası ile makine raybası arasındaki fark nedir?

    El raybası (DIN 206) uzun kılavuzlama konili ve kare uçlu saplıdır, kol ile elde döndürülür. Makine raybası (DIN 212) kısa konili ve silindirik saplıdır, tezgâhta kullanılır ve elde çevrilmek üzere tasarlanmamıştır.

  • Rayba geri döndürülür mü?

    Hayır. Ters dönüşte kesici kenarların arkası malzemeye sürter ve ağız körelir. Rayba dönme yönünü koruyarak delikten çıkarılır.

  • H7 ne demek?

    Deliğin ölçü toleransı sınıfıdır: nominal çapa göre üst sapması pozitif, alt sapması sıfır olan standart bir geçme alanıdır. Pim ve burç geçmelerinde delik tarafı çoğunlukla H7 istenir ve bu tolerans raybalama ile tutturulur.